| تبليغات | X |
|
کتاب/کتابخانه/ کتابداری/اطلاع رسانی و دانش شناسی
|
 |
 |
||||
|
حركت متقابل، مرحله دوم مرحلة اقدام و حركت متقابل در برنامهريزي براي پيشگيري از سوانح عبارت است از اين كه: چهچيزهايي در طرح اين برنامه در نظر گرفته شده و چگونه ميتوان آن برنامة را با زمان مطابقت داد؟ اينمرحله نيز همانند مرحلة اول بخشي از حفاظت پيشگيرانه يا حفاظت بازدارنده از مخاطرات است، زيرااين مرحله مربوط است به قرار دادن مكانيزمهايي در جايگاه مناسب خود، كه اگر دقيقاً انجام گيرد، ازفرسايش و پوسيدن مواد، بيشتر از آنچه كه مستقيماً بر اثر آتش سوزي و سيل روي ميدهد، پيشگيريخواهد كرد. فعالّيتهاي عمدهاي كه در اين مرحله بايد انجام گيرد عبارتند از: تشكيل تيم حركت متقابل در سوانح،كه اعضاء آن آموزش ديده در مواقع اضطراري آماده باشند؛ گردآوري اسناد و مداركي مانند نقشة طبقاتساختمان كتابخانة، فهرستي از اسامي كاركنان كتابخانه، نشاني منزل و شمارة تلفن آنها، فهرستي از تامينكنندگان تجهيزات، مواد و وسايلي مانند جعبه، كاغذ روزنامه و موتور برِ كه در مواقع اضطراري موردنياز ميباشند. و همچنين ترتيب دادن امكان دسترسي به دستگاههاي انجماد؛ايجاد مكانيزمي برايفراهم ساختن منابع مالي براي نيازهاي ضروري ؛ اتخّاذ روشهايي براي اطمينان از اينكه در صورتوقوع سانحه، خسارات به حداقل رسيده است مانند: مكانيزمي كه بتواند وسايل را از كف اطاِها بالاترنگهدارد، اطمينان از اينكه قفسهها داراي پوشش و محافظي هستند كه در موقع پاشيدن آب محفوظخواهند ماند؛ و البته برنامه مبارزه با سوانح بايد دائما مورد بررسي قرار گيرد. گام اول اين است كه: تيمي از كاركنان را براي اقدام متقابل در برابر سوانح تشكيل داد. اين تيم بايداطلاعات كافي از مجموعه مواد و تجهيزات كتابخانه داشته و از فعاليتهاي جاري كتابخانه نيز مطلّع باشد.بعضي از اعضاء اين تيم بايد تجربيّات كافي داشته باشند تا هنگام بروز سوانح بتوانند تصميمات جدّيبگيرند. اعضاء تيم بايد در موقعّيتها و شرايط سخت خونسردي و آرامش خود را حفظ كنند (البتهتصميمگيري در اين مورد پيش از وقوع سانحه،كاري مشكل است) زيرا اين تصميمات سريع و آني تأثيرمهمي در نجات وسايل و مواد از محل سانحه دارد. عقل سليم شايد مهمترين خصيصه است. اين تيم بايد براي روشهاي اقدام متقابل در برابر سوانح آموزش ببيند و بويژه اطلاعاتي نيز دربارهروشهاي ورود به منطقه سانحه، شناخت اقدامات مناسب، خارج كردن مواد از منطقة سانحه وتصميمگيري فوري در مورد روشهاي بازگرداندن مواد به حالت اول، داشته شد. يكي از روشهاي مرسوم آموزشهاي فوِ، شركت كردن در جلسات كار آموزي براي مقابله با سوانحاست. در اين كلاسها، صحنهاي از سانحه بازسازي شده و روشهاي مبارزه با سانحه تمرين ميشود.عمل آموزش بايد بطور مرتب تكرار شود تا كاركنان با روشهاي جديد آشنايي پيدا كنند. يكي از وظايف اوليه اين تيم عبارت است از: شناسائي مواد نادر و كمياب كه در هنگام بروز حادثه وسانحه بايد در اولين وحله نجات داده شوند. محل نگهداري اين نوع آثار بايد به وضوح روي نقشه طبقهعلامتگذاري شده و محل و محفظهاي كه در آنجا نگهداري ميشوند، با برچسبي مشخص شود.تعييناولويتها يكي از كارهاي عمده و مداومي است كه نيازمند آگاه بودن از هدفهاي كتابخانه، خطمشيمجموعه سازي و جايگاه آن در مجموعة ملّي است. البته مطالب اشاره شده در اينجا مربوط به رويكردگروه تحقيق در كتابخانههاست. برنامهريزي براي مقابله با سوانح فقط از يك جهت با اين پژوهشها درارتباط است و آن عبارت است از: شناسائي دقيق و علامت گذاري آثار مهم و غيرقابل جايگزيني (۲۶). اقدام مهّم ديگر جمعآوري و نگهداري تجهيزاتي است كه به هنگام نجات دادن مواد از منطقه سانحهديده مورد نيازند. اين تجهيزات را ميتوان به دو دسته تقسيم كرد: جمعآوري و جادادن وسايل كوچكدر داخل جعبههاي مخصوص سانحه و قرار دادن آنها در نقاط مختلف كتابخانه؛ قرار دادن وسايل بزرگو گرانقيمت در محلي كه از كتابخانه دور باشد. محتوّيات جعبههاي مخصوص سانحه در كتابخانههاي مختلف، متفاوت است.امّا معمولاً دارايموادي هستند كه با آنها لكههاي مايعات يا ساير مواد زيانآور مشابه را ميتوان پاك كرد(سطل و چوبيكه كهنه و پشم بر سر آنها ميپيچند و مانند جارو بكار ميبرند، حولههاي كاغذي، اسنفج، خاكانداز وبرس موئي)، موادي براي پوشاندن كتابها و قفسهها براي جلوگيري از صدمات بيشتر (ورقههاي پلي تن،قيچي و كيسههائي از مادة پلي تن) و موادي كه براي سازمان دادن فعاليتها و اقدامات در حين سانحهبكار ميروند(سوت، مداد يا گچ و كاغذ براي نوشتن، و البسه محافظ مانند دستكش) اين وسايل و اشياءمعمولاً در ظروفي قرار داده ميشوند كه بتوان آنها را به آساني حملونقل كرد، مثلاً جعبه مخصوصسانحه در كتابخانههاي استراليا عبارتست از ظروف بزرگ و سبك وزني كه بر روي چرخ حركت ميكنندو در مواقع معمولي براي انتقال آشغال از آنها استفاده ميشود. وسايل با ارزشتر و بزرگتر را ميتوان درانبار مركزي گردآورد. اينگونه وسايل ممكن است شامل تجهيزات و دستگاههايي مانند صندوقهايپلاستيكي، جارو برقيهايي كه ميتوانند مواد جامد و مايع را بمكند، تلمبهها، دستگاههاي خشككننده يا پنكه، و وسايل ديگري كه بايد مانند ورقههاي پليتن و حولههاي كاغذي به سرعت مورداستفاده قرار گيرند، باشند. نمونهاي از وسايل و تجهيزات كنترل كننده سانحه در جدول صفحه بعد آمده است. بايد توجه كرد كهكميّت هر وسيله خريداري شده و نگهداري شده در انبار به بزرگي يا كوچكي كتابخانه بستگي دارد (۲۷). تهية سياهه، كه پايه و اساس خدمات در تمام كتابخانههاست نيز قسمت مهّمي از برنامهريزي برايمقابله با سوانح را تشكيل ميدهد. سياههاي از كاركنان كليدي، خدمات و منابع و تجهيزات بايد فراهمشود.به ويژه اين اقدامات بايد به روشهاي جديد انجام گيرند و سياههها بايد در داخل و خارج ازكتابخانه در دسترس باشند. كاركناني كه اسامي آنها در فهرست قرار دارد، بايد هنگام بروز سانحه همراه بااعضاء تيم به اقدام متقابل دست زده و اقدامات لازم را به عمل آورند و همچنين كاركنان ارشد كتابخانه،كاركنان خدمات و سازمانهاي ادارة كنندة كتابخانه (مثلاً اداره مهندسي شهرداري و مسئولين امنيتكتابخانه) و متخصصين حفاظت و نگهداري منطقه كه متعّهد شدهاند در مواقع خطر حضور داشتهباشند، بايد با آنها همكاري كنند. علاوه بر تهية ليست كاركنان ،بايد روشهايي اتخاذ شود كه وقوعسانحه را به سرعت به كاركنان و مسئولان خبر دهند. سياههاي از مشخصات مهم ساختمان مانند تابلويكليدهاي برِ، شيرهاي اصلي گاز و آب نيز ميتواند مفيد واقع شود. خدمات و منابع تجهيزاتي كه بايد فهرستي از آنها تهيه شود عبارتند از: تأسيسات انجماد،سردخانهها، مؤسسات حملونقل محلّي. از جمله مشاغل محلي كه ميتوان از آنها كمك گرفت عبارتنداز: لولهكشها، برِ كارها و قفلسازها لازم است با اين مراكز خدماتي تماس گرفته و از امكانات آنها بعد ازوقوع سانحه استفاده نمود. به عنوان مثال ميتوان قراردادي با سردخانه محلّي منعقد كرد كه براساس آنمحلّي را در سردخانه خود براي هميشه آماده نگهدارند تا در صورت لزوم در اختيار كتابخانه و مواد آنقرار گيرد. همچنين سياههاي از كاركنان محلّي كه تجربيّاتي در انجام اقدامات متقابل كسب كرده و مشتاق ِكمك در مواقع خطر هستند نيز ميتوان تهيّه كرد. بالاخره در اين بخش بايد به اين مطلب اشاره كرد كه لازم است برنامهريزيها و سياهههاي تهيّه شدهروزآمد باشند. براي رسيدن به اين هدف،لازم است سياههاي از بررسيها و پژوهشها به طور مرتبتهّيه شده و يكي از كاركنان كه معمولاً عضو گروه مقابله با سوانح نيز هست، مأموريت انجام اين بررسيرا بعهده گيرد.
+
نوشته شده در سه شنبه سی و یکم خرداد 1384ساعت 1:9 بعد از ظهر توسط دکتر مهرداد نیکنام
|
|
|||||
|
|||||
 |
 |
||||
نوشته های پیشین اردیبهشت 1387 تیر 1386 فروردین 1385 شهریور 1384 مرداد 1384 تیر 1384 خرداد 1384 |
|||||
|
|||||
