نوشته: ماري ترز وارلاموف و ماري فرانس پلاسارد

ترجمه: مهرداد نیکنام

     موفقيت پيش كنفرانس برلين با عنوان "آماده شدن براي بدترين، برنامه ريزي براي بهترين: حفاظت از ميراث فرهنگي در مقابل سوانح و بلايا منجر به اين شد كه فعاليت اصلي حفاظت و نگهداري ايفلا به برگزاري مشترك اين نشست با همكاري بخش كتابخانه هاي ملي و بخش حفاظت و نگهداري ايفلا اقدام كند. اين بررسي از قطعنامه اي كه در پايان كنفرانس ايفلا در گلاسكو به تصويب رسيد، نشات مي گيرد. منظور از اين قطعنامه ارتقاء آگاهي از اهميت (براي سازمانهايي كه مسئول محافظت از ميراث ملي مكتوب هستند) آمادگي براي مقابله با سوانح و بلايا و تدوين و به كار بردن برنامه هاي مقابله با سوانح و بلاياست:" عزم اين است كه با توجه به خطرات بسياري كه ميراث فرهنگي را تهديد مي كنند، تمامي كتابخانه هايي كه مسئول مجموعه هاي مهم ملي هستند بايد برنامه مقابله با سوانح و بلايا تدوين، آزمايش و اجرا كنند و آن را به طور منظم روزآمد نگهدارند."

بررسي مشترك

     از اين منظر بررسي مشتركي براي تعيين اينكه، چند كتابخانه برنامه مقابله با سوانح و بلايايي دارند كه تمامي جنبه هاي مرتبط با آن را پوشش مي دهد، آغازشد. به اين منظور پرسشنامه اي درباره آمادگي براي سوانح و بلايا در فوريه 2004 توسط دفتر حفاظت و نگهداري (PAC) براي 177 كتابخانه ملي (با استفاده از فهرست اسامي شرکت کنندگان در كنفرانس روساي كتابخانه هاي ملي) ارسال گرديد. از كتابخانه ها خواسته شده بود كه پاسخ ها را تا 25 ماه مارس ارسال دارند.

     گزارشي را كه اكنون عرضه مي دارم، توسط ماري فرانس پلارساد به دقت تهيه شده است. پرسشنامه مورد بحث براي مناطقي ارسال شد كه ظرف 5 تا 10 سال گذشته سانحه اي در آنجا رخ داده است، البته با توجه به تعداد و ماهيت آنها، همچنین از سازمانهاي مورد مطالعه خواسته شده بود گزارش كنند كه آيا در منطقه اي كه سانحه اي طبيعي در آنجا رخ داده است قرار گرفته اند و يا چه نوع سانحه اي انتظار مي رود كه رخ دهد. ساختمان كتابخانه موضوع بخش ديگري از بررسي بود: كتابخانه در يك يا چند ساختمان واقع شده است؟ ساختمان كتابخانه چند ساله است؟ آيا كتابخانه هاي پاسخ دهنده با ديگر سازمانها به طور مشترك از یک ساختمان استفاده مي كنند؟

     بخش طولاني تر پرسشنامه به خود برنامه مقابله با سوانح و بلايا اختصاص دارد. اگر سازماني فاقد چنين برنامه اي بود و قصد تدوين آن را نيز نداشت، خواسته شده بود كه دلايل آن را بيان دارد. تمامي جنبه­هاي برنامه، نظير دستگاههاي اعلام خطر، بيمه، درگيربودن كاركنان در اين برنامه و در نهايت همكاري با ديگر سازمانها در پرسشنامه پوشش داده شده بود.

     پاسخ ها تا 30 آوريل 2004 پذيرفته شد. تا آن تاريخ 73 سازمان (حدود 41%) به پرسشنامه پاسخ داده بودند.

برنامه مقابله با سوانح و بلايا: بلي يا خير؟

     39 سازمان از 73 پاسخ دهنده اعلام كرده بودند كه برنامه مقابله با سوانح و بلايا دارند (حدود 53%)

آرژانتين، استراليا، بليز، كانادا، شيلي، چين، كلمبيا، كوبا، جمهوري چك، استوني، فيجي، فرانسه، ايسلند، اندونزي، ايتاليا (فيرنز)، جامائيكا، كره، كويت، قرقيزستان، موريتاني، مولداوي، ميانمار، هلند، زلاندنو، پرو، پرتغال، روماني، سنگاپور، اسلووني، سوئيس، سوريه، ترينيداد و توباگو، اوكراين، بريتانياي كبير (كتابخانه بريتانيا، كتابخانه ملي اسكاتلند، و كتابخانه ملي ويلز)، ازبكستان، و نزوئلا و ويتنام.

     280 كشوري كه پاسخ داده بودند برنامه مقابله با سوانح ندارند ولي قصد تدوين و اجراي آن را دارند، هريك در مرحله اي از كار قرار داشتند. اين كتابخانه ها متعلق به كشورهاي زير بودند: باربادوس، بنين، كاستاريكا، كروواسي، مصر، السالوادور، آلمان، غنا، يونان، گواتمالا، مجارستان، ايتاليا (ENR)، ژاپن، لاتويا (Latvia)، سوتو، ماداگاسكار، مالديو، نيكاراگوئه، نروژ، پاناما، سيشل، اسلوواكي، اسپانيا (كاتالونيا)، سوئد، توگو، تونس، و تووالو، و كتابخانه واتيكان.

     فقط 6 كشور هيچ برنامه اي ندارند و قصد تدوين هم ندارند: ارمنستان، بوروندي، گامبيا، پاكستان، تونگا، و تايلند.

     دلايل متفاوت است ولي اغلب مربوط است به فقدان منابع مالي و انساني و نبود يك الگو. بعضي پاسخ دهندگان فكر مي كردند خطرات كمي در منطقه آنها وجود دارد. ارمنستان، گامبيا، و تونگا اعلام كرده اند كه در منطقه سانحه زده واقع شده اند، و فقط تايلند و تونگا اعلام داشتند كه طي ده سال گذشته از سانحه آسيب ديده اند.

تاثير سوانح و بلايا 

     مشكل بتوان گفت كه آيا سوانح اخير 28 كتابخانه را به تدوين برنامه مقابله با سوانح و بلايا مجبور كرده است. اغلب كتابخانه هايي كه قصد تدوين برنامه مقابله با سوانح دارند، طي ده سال اخير با سانحه يا بلاياي روبرو نبوده اند، مگر كاستاريكا، مصر، السالوادور، يونان، گواتمالا، لاتويا، سوتو، مالديو، پاناما، و اسلوواكي. بعضي از كتابخانه ها به " اندك خطراتي"، حتي همزمان با اعلام اين مطلب كه طي ده سال اخير در اثر بروز سوانحي آسيب ديده اند، اشاره مي كنند. فقدان منابع مالي و نيروي انساني براي تدوين و اجراي برنامه اغلب مورد اشاره پاسخ دهندگان قرار گرفته است، همچنين فقدان الگو بسيار اشاره شده كه متضمن تمايل به دريافت يك الگو و رهنمود است.

      از 39 كتابخانه اي كه برنامه مقابله با سوانح و بلايا دارند، 15 كتابخانه اعلام كرده اند طي ده سال اخير دچار سوانح و بلايا شده اند.

     31 پاسخ دهنده اشاره كرده اند كه در منطقه اي واقع شده اند كه مورد تهديد سوانح و بلايا قرار گرفته است. بعضي از آنها كه در اثر سانحه خسارت ديده اند، به وضوح احساس كرده اند كه اين خسارات تصادفي بوده اند، چرا كه اعلام نكرده اند كه در منطقه مورد تهديد سوانح قرار دارند. آتش سوزي كه 45 بار اشاره شده به عنوان محتمل ترين واقعه فرض مي شود. سيل در مرتبه دوم قرار دارد (30)، سپس زلزله (24)، تروريسم (13)، درگيري هاي داخلي (5)، و جنگ (3). ديگر سوانح و بلايا از جمله توفان (اغلب در هند غربي)، سوانح شكل گرفته به دست انسان و سوانح زيست شناختي (به طور مثال قارچها و حشرات در كشورهاي بالتيك).

ساختمان

     در ارتباط با ساختمان:

-       47 سازمان بيش از يك ساختمان دارند، از 2 تا 15 (فقط يك مورد) ساختمان. بعضي از اين ساختمانها در شهرهاي مختلف قرار دارند، مثل آلمان و نروژ.

-             26 كتابخانه با ديگر سازمانها شريك هستند.

-       8 ساختمان بيش از يكصد سال عمر دارند: اين ساختمانها در جمهوري چك، فرانسه، يونان، نروژ، اسپانيا (كاتالونيا)، سوئد، تونس و واتيكان قرار دارند.

-             18 ساختمان بين 50 و 100 سال عمر دارند.

-             16 ساختمان بين 25 و 50 سال

-             21 ساختمان بين 10 و 25 سال

-             و 18 ساختمان بين 5 و 10 سال و يا كمتر از 5 سال عمر دارند.

سوال مطرح شده، مربوط به سن ساختمان اصلي بود، ولي بعضي كشورها سن همه ساختمانها را اعلام كرده بودند، بنابراين كل تعداد ساختمانها از تعداد پاسخ دهندگان بيشتر است.

     تعيين همبستگي برنامه هاي مقابله با سوانح با سن ساختمانهاي مورد بررسي جالب است. از 8 كشوري كه ساختمانهايي با عمر بالاي 100 سال دارند فقط دو كشور داراي برنامه مكتوب مي باشند (جمهوري چك و فرانسه)، ديگر كشورها تمايل به داشتن يك برنامه دارند. از موسساتي كه در ساختمانهايي با عمر بين 50 و 100 سال قرار دارند، 11 موسسه داراي برنامه مقابله با سوانح مي باشند، 6 سازمان تمايل به داشتن برنامه دارند و فقط يك موسسه هيچ برنامه اي ندارد و تمايلي هم به تدوين آن نشان نمي دهد. از ميان آن گروه ساختمانهايي كه عمري بين 25 تا 50 سال دارند، 8 كشور مورد بررسي برنامه مقابله با سوانح دارند، 6 كشور به داشتن برنامه تمايل دارند، و 2 كشور هيچ برنامه اي ندارند. از ميان كتابخانه هايي كه در ساختمانهايي با عمر بين 10 تا 25 سال استقرار يافته اند، 11 كتابخانه برنامه مقابله با سوانح دارند، 7 كتابخانه تمايل به تدوين برنامه دارند، و 3 كتابخانه هيچ برنامه اي ندارد. در نهايت اينكه 11 كشور از ميان كشورهايي كه ساختمانهايي با عمر بين 5 تا 10 سال (بعضي كمتر از 5 سال) دارند، برنامه مقابله با سوانح دارند و بقيه كشورها تمايل به داشتن چنين برنامه اي دارند.

روزآمد كردن برنامه هاي مقابله با سوانح 

        درباره برنامه هاي مقابله با سوانح بايد توجه داشت كه اغلب آنها بخشي از يك برنامه ملي نيستند؛ فقط 13 مورد چنين وضعيتي دارند. بعضي برنامه هاي موجود عمري بيش از ده سال دارند (9)  و معمولا هر ساله روزآمد مي شوند. به­جز در سه مورد (در يك مورد مسئله روزآمد كردن پيش بيني نشده است). بخش اعظم برنامه ها عمري كمتر از 5 سال دارند(20) و اغلب هر 5 سال يكبار روزآمد مي شوند، در چند مورد هر دو سال يكبار اينكار انجام­مي گيرد، پس نتيجه مي گيريم كه اغلب آنها هرگز روزآمد نشده اند؛ و دو موسسه هيچ تمايلي به روزآمد كردن برنامه خود ندارند. باقي برنامه ها عمري كمتر از يك سال دارند و اينكه هنوز روزآمد نشده اند، قابل درك است. اغلب برنامه هاي مقابله با سوانح با مشورت آتش نشانان تهيه شده اند، هر­چند كه مسئولين محلي در مرتبه دوم قرار دارند. در برنامه هاي مورد بررسي فقط يكبار به ارتش اشاره شده است. يكي از كشورها به مشورت با پليس نيز اشاره كرده است.

     در مورد تعيين اولويتها، بعضي كشورهايي كه برنامه مقابله با سوانح دارند اولويتها را تعين نكرده اند (فقط 6 كشور) حال آنكه بعضي وقتها كشورهايي كه تمايل به تدوين برنامه دارند برخي اولويتها را تعيين كرده اند(8)؛ 3 كشور از 6 كشوري كه تمايل به داشتن برنامه مقابله با سوانح دارند، اولويتها را تعيين    كرده­اند.

     يكي از سوالها به امنيت افراد، ساختمانها و مجموعه ها ارتباط داشت. 20 پاسخ دهنده اعلام داشته اند كه برنامه هايشان هر سه مورد را مدنظر دارد، حال آنكه ديگر پاسخ دهندگان فقط به مجموعه ها يا ساختمانها اشاره كرده اند. سواي پاسخ هايي كه به هر سه مورد اشاره كرده اند، فقط هفت بار به كلمه "اشخاص" اشاره شده است، اما دليل آن اينست كه در بعضي موارد دستور العمل هاي ايمني انسانها با برنامه مقابله با سوانح هماهنگي ندارد.

آزمون برنامه مقابله باسوانح

     زماني كه مسئله آزمون برنامه مقابله با سوانح مطرح مي شود، 25كشور پاسخ دهنده، كه برنامه مقابله با سوانح دارند، گزارش مي كنند كه آن را آزموده اند، 5 كشور از كشور هايي كه تمايل به تدوين برنامه دارند، نوشته اند كه آن را آزموده اند، كه به نظر مي رسد حاكي از اينست كه برنامه اي كه در دست تدوين دارند پيشرفت خوبي دارد. مسئله تقريبا گيج كننده اين مطلب است كه  دو كشوري كه هيج تمايلي به تدوين  برنامه مقابله با سوانح ندارند نيز اعلام كرده اند برنامه را آزمايش كرده اند. در حدود نيمي از موسسات مورد بررسي درگير كارها يا تمرينات سازماندهي هستند، و اين مسئله فقط در 28 موسسه متعارف است. كمك گرفتن از موسسات كمتر رايج است تا تماس با شركت هايي كه نيمي از پاسخ دهندگان با آنها تماس مي گيرند. خدماتي كه اغلب اشاره شده است به تجهيزات و شبكه حمل و نقل مرتبط مي شود. آمار مربوط به انجماد نادرتر است. ديگر خدمات عبارتند از ضدعفوني، تامين نيروي كارشناسي، تداركات، مرمت، نظافت محل، کاهش رطوبت فضاي مخازن و محل هاي نگهداري مواد، ذخيره مواد، و آموزش. توصيه هاي فناورانه از طريق نيمي از اين موسسات در دسترس ا ست.

     يك مولفة بسيار مهم در اجراي برنامه مقابله با سوانح وجود عضوي از كاركنان مسئول اجراي برنامه مقابله با سوانح، و فهرست روزآمد شده اي ازكاركناني است كه در موارد اضطراري  يا بروز سانحه مي توان با آنها تماس گرفت. 51 كشور اعلام داشته اند كه چنين فهرستي دارند و همين كشورها (به استثناي2 كشور) گزارش كرده اند كه يكي از كاركنان، مسئول برنامه مقابله با سوانح است. از ميان اين 51 كشور،2 كشور اعلام كرده اند كه تمايلي به نوشتن برنامۀ مقابله با سوانح ندارند.

معیار هاي پيشگيرانه

     آخرين بخش پرسشنامه در ارتباط با پيشگيري است. نخستين پرسش اين بود كه آيا كتابخانه ها جعبه يا كيف لوازم  اضطراري دارند، كه به سهولت در دسترس باشد؟ 42 موسسة پاسخ داده بودند كه چنين تجهيزاتي دارند. گروه بعدي سوالات مربوط بود به دستگاههاي اعلام خطر، نوع (آتش ياب و دزدگير) و اينكه آيا اين تجهيزات به طور مرتب آزمايش مي شوند. 59 پاسخ دهنده آتش ياب دارند و 31 پاسخ دهنده از آن 59 تا دزدگير دارند. فقط يك كشور اعلام داشته بود دزدگير دارند ولي آتش ياب ندارند. دستگاههاي اعلام خطر در 50 كتابخانه آزمايش مي شوند.

     سوال بعدي به مسئله بيمه مربوط است. فقط 23 موسسه ساختمانهاي خود را بيمه كرده اند،  يك موسسه اعلام داشته است كه فقط بعضي از ساختمانهايش بيمه هستند. دلايل متفاوت عبارتند از: هزينه هاي بالاي بيمه، پوشش دولتي (" متاسفانه" يكي از موسسات به اين نكته اشاره كرده بود)، و هزينه ارزيابي. تعداد موسساتي كه مجموعه هاي خود را بيمه كرده اند حتي از اين هم كمتر است(16). 19 موسسه وسايل و تجهيزات خود را بيمه كرده اند.

     آخرين سوال به نوع معیارهاي پيشگيرانه كه در صورت بروز سانحه مفيدترين و مناسب ترين فرض مي شود، مربوط است. مقياس هايي که فهرست شده اند عبارت بودند از: نسخه برداري از مدارك و ذخيره آنها در محلي ديگر، سيستم آتش خاموش كن اسپرينكلر، دستگاههاي اعلام خطر و محافظان، گشت هاي مرتب. 13 پاسخ دهنده به همه اينها اشاره كرده بودند. بديهي بود كه نسخه برداري مفيدترين فرض شده بود چرا كه در مجموع در 50 پاسخ به آن اشاره شده بود. بيش از نيمي از پاسخ دهندگان به دستگاههاي اعلام خطر اشاره كرده بودند و كمي كمتر از آن به داشتن محافظ و نگهبان. آخرين مسئله اي كه به­آن اشاره شده­بود سيستم اسپرينكلر بود كه حدود يك سوم كتابخانه ها را در بر مي­گرفت. معيارهاي ديگري كه به آن اشاره شده بود شامل حمايت كارشناسي و امكان دسترسي به بودجه لازم، بلافاصله پس از بروز سانحه می­شد.

نتيجه

     برآورد وضعيت كلي مشكل است چرا كه فقط 41% موسسات مورد بررسي پرسشنامه ها را تكميل و عودت داده اند. همچنين مشكل بتوان مشخص كرد كه چرا 59% بقيه پاسخ نداده اند. احتمال دارد مشكلات ارتباطي رخ داده باشد: بعضي كشورها اعلام كرده اند كه پرسشنامه پس از گذشت هفته ها به دستشان رسيده و تقريبا به زمان انقضاي مهلت تكميل پرسشنامه نزديك بوده است.

1-         ضمن مطالعه پاسخ ها، روشن شد موسساتي كه داراي برنامه مقابله با سوانح كامل، آزموده و مرتبا روزآمد شده هستند، هميشه در كشورهاي صنعتي بزرگ واقع نشده اند. از اين ميان دو نمونه را بر مي گزينيم: كوبا برنامه مقابله با سوانح دارد، آن را آزموده است، و تمرين اين برنامه را به­طور مرتب سازماندهي كرده است، يكي از كاركنان را به عنوان مسئول انتخاب كرده است، و ساختمانها، مجموعه ها و وسايل و تجهيزات خود را بيمه كرده است؛ سنگاپور يكي از معدود كشورهايي است كه هر ساله برنامه خود را روزآمد مي كنند. كتابخانه ملي سنگاپور تجهيزات آتش ياب و دزدگير دارد و ساختمانها و وسايل و تجهيزات خود را بيمه مي كند.

2-         دلايلي كه براي نداشتن برنامه مقابله با سوانح به آنها اشاره شده است همانگونه كه در بالا اشاره شد متفاوتند، اما بيشتر به فقدان منابع (انساني و مالي) و فقدان الگو مربوط مي شود.

3- بنابر اين بنظر مي رسد لازم است آگاهي نسبت به اهميت آمادگي براي مقابله با سوانح كه بايد  بخشي از اولويتها حتي در كتابخانه هايي با بودجه محدود باشد، افزايش يابد. كتابخانه و آرشيو ملي تووالو به عنوان مثال خوبي بر اين مدعا اعلام داشته است كه براي افزايش اين آگاهي تلاش مي كند.

4- “احتمال خطرات اندك” دليلي ديگر بود كه بعضي كتابخانه ها براي نداشتن برنامه مقابله با سوانح ارائه كرده بودند. تفكر به اين واقعيت كه يك كشور هرگز به واقع به دور از خطر نيست، ارزش دارد. بعضي از كشورهايي كه هيچگونه تهديدي را احساس نمي كردند، اعلام كرده اند كه ظرف ده سال گذشته دچار سانحه  ( بديهي است غير منتظره ) شده اند.

5- ساير جنبه هاي مخاطره آميز بايد مورد مطالعه قرار گيرند. همبستگي آنها با عمر ساختمان ها و اهميت داشتن بيمه مناسب نبايد دست كم گرفته شود.

6- در ارتباط با برنامه ها، نياز به تهيه يك الگو  و رهنمودهاي مربوطه ( يا بازنگري و روز آمد كردن الگو يا رهنمودهاي موجود) مورد تاكيد و اشاره قرار گرفته است.

7- همچنين ارزش دارد نسبت به اين واقعيت كه فقط يك سوم برنامه هاي موجود بخشي از برنامه هاي ملي هستند، عكس العمل نشان دهيم. آيا برنامه هاي مقابله با سوانح بايد در سياست هاي ملي گنجانده شود؟

8- بر اهميت آزمايش برنامه هاي مقابله با سوانح و روزآمد كردن آنها بايد تاكيد شود. برنامه اي كه حداقل هر ساله مورد تجديد نظر قرار نگيرد بعضي از ارزش هاي خود را از دست مي­دهد.

9- تعيين اولويتها نيز يك ضرورت است؛  هنوز هم درصد پاسخ هاي مثبت به سوالات مرتبط نسبتاً پايين است.

10 – به همين ميزان تعداد پاسخ دهندگاني كه اعلام داشته اند از توصيه هاي فناورانه، كه به حال جزء اصلي ديگري از آمادگي براي مقابله با سوانح است، برخوردارند، كم است.

پيشنهادات

            همكاري بين موسسات بايد تشويق شود، به ويژه ولي نه منحصراً وقتي كه موسسات داراي بودجه محدود مورد نظر هستند. فقط نيمي از پاسخ دهندگان اعلام داشته اند كه با ديگر موسسات همكاري دارند. و بالاخره اينكه كسي نمي تواند بر اين واقعيت به اندازه كافي تاكيد كند كه تعيين يكي از كاركنان به عنوان  مسئول در زمان بروز سانحه ضروري است؛ هماهنگي براي يك اقدام موثر اساسي است.

 راهنماي برنامه حفاظت  و نگهداري ايفلا درباره برنامه ريزي براي مقابله با سوانح ؟ 1

            با توجه به نتايج اين بررسي و بحث هاي انجام گرفته طي دو سمينار سازماندهي شده به ابتكار “ برنامه حفاظت و نگهداري (PAC) درباره سوانح و بلايا كه اولي در اكتبر 2003 در مكزيكو و دیگری در مه 2004 در ترينيداد و توباگو برگزار گرديد، همچنين  با توجه به بحث هاي آرشيویست­ ها  طي دومين كنفرانس بين المللي خود درباره حفاظت از آرشيوها در آب و هواي استوايي كه در نوامبر 2003 در كوراسائو برگزار شد، گردانندگان برنامه حفاظت و نگهداري تصميم گرفته اند در فهرست بلندبالاي آثار منتشره شده درباره برنامه ريزي براي مقابله با سوانح تاثير گذار باشند.

            برنامه حفاظت و نگهداري ايفلا قصد دارد راهنماي پايه مفصل و دقيق و عملي درباره الگوي ايفلا تحت عنوان “ اصول ايفلا براي مراقبت و استفاده از مواد كتابخانه 1 كه به صورت اولين شماره نشريه حفاظت بين المللي در 1998 منتشر و تقريباً به صورت پر فروش ترين اثر در آمده و به بيش از ده زبان مختلف ترجمه شده است، تهيه كند.

            اين راهنما به معرفي خطرات مختلفي مي پردازد كه ميراث مكتوب ما را تهدید مي كند و آن چيزهايي كه هنگام تدوين برنامه مقابله با سوانح بايد مورد توجه قرار دهيم.

اين راهنما همچنين راه حل هايي را براي  تعديل  عواقب سوانح ارائه مي كند. اين راهنما با در نظر داشتن كتابداران و آرشيويست ها توسط كميته مشتركي كه با گردهم آمدن همكاراني از شوراي بين المللي آرشيو2 و ايفلا تشكيل خواهد شد تدوین خواهد يافت. جان مك ايلوين 3 رئيس سابق بخش حفاظت و نگهداري ايفلا و تد استيمرز 4 رئيس كميته حفاظت و نگهداري آرشيوها پذيرفته اند كه در اينكار به من كمك كنند. قدم  داوطلبان را گرامي مي داريم.

            انتظار مي رود كه اين راهنما در سال 2006 منتشر شود و در روايتي سه زبانه ( انگليسي – فرانسه – اسپانيايي ) در دسترس خواهد بود.

پيوست 1

پرسشنامه ايفلا در مورد آمادگي براي مقابله با سوانح

قبل از 25 مارس پرسشنامه تكميل شده را به آدرس زير عودت دهيد:

Marie – Therese Varlamoff

IFLA PAC

Bibliotheque nationale de France

Quai Francois- Mauriac –75013 Paris –France

الف – موسسه

الف –1  نام موسسه

الف –2  نام مدير

الف 3  آدرس

الف 4  تلفن

الف 5  پست تصويري

الف 6  پست الكترونيك

ب – سوانح

ب- 1  آيا موسسه شما طي سالهاي گذشته بر اثر سانحه خسارت ديده است؟

                                      5 سال            بلي                   نخير

                                    10سال             بلي                   نخير

ب –2  چه نوع سانحه اي؟

                        طبيعي                           مصنوعي

ب – 3 در ده سال گذشته با چند مورد سانحه روبرو بوده ايد؟

1                         2                        3                     بیشتر             چه تعداد...

ب – 4  آيا موسسه شما در منطقه اي واقع شده كه مورد تهديد بلاياي طبيعي است؟

                                    بلي                   نخير

ب –5  احتمال  بروز  چه سوانحي بيشتر است؟

آتش سوزي                                سيل                              زلزله

رانش زمين                                 سونامي                          آتشفشان

جنگ ها                                 كشمكشهاي داخلي              تروريسم

ديگر سوانح                                نام ببريد

ج – ساختمان ها

ج – 1 موسسه شما در چه مكاني قرار گرفته است؟

يك ساختمان                               چند ساختمان                       2                      3                 4         

5                                            بيشتر از 5                  ...

ج- 2  عمر ساختمان اصلي چقدر است؟

 كمتر از 5 سال               5 تا 10 سال                               10 تا 25 سال

25 تا50 سال               50 تا 100سال                               بيشتر از100 سال 

ج – 3  آيا با موسسه ديگري در ساختمان شريك هستيد؟

                        بلي                   خير

د- برنامه هاي مقابله با سوانح

برنامه مقابله با سوانح سند مكتوبي است كه در ارتباط با ايمني و نجات مجموعه ها و ايمني ساختمان هاست

معيارهاي مربوط به ايمني عمومي نبايد در اين برنامه گنجانده شود و اين اجباري است.

د – 1  آيا برنامه مقابله با سوانح مكتوب داريد؟

                        بلي                   خير

د – 2 اگر پاسخ شما منفي است آيا تمايل به نوشتن و اجراي برنامه داريد؟

                        بلي                   خير

د- 3  دلايل اصلي نداشتن  برنامه مقابله با سوانح كدامند؟

كمي خطرات                    كارمندي نداريم كه اين برنامه را بنويسد

نبود نيروي انساني نبود منابع مالي

ققدان الگو براي نوشتن  برنامه

فقدان منابع براي اجراي آن                                                                        نزديكي تيم آتش نشاني

دلايل ديگر، لطفاً توضيح دهيد: ….

د – 4 اگر پاسخ شما مثبت است آيا اين برنامه بخشي از يك برنامه ملي مقابله با سوانح است؟

                        بلي                   خير

د – 5  اين برنامه ايمني، كداميك از مورد زير را شامل مي شود؟

            اشخاص                             ساختمان                        مجموعه ها    

د – 6  آيا اولويتهاي نگهداري مجموعه هاي خود را تدوين  نموده ايد؟

                        بلي                   خير

د – 7  برنامه مقابله با سوانح چه زماني تدوين شده است؟

                        كمتر از يكسال پيش                             كمتر از 5 سال پيش

                        بيش از ده سال پيش

د – 8  آيا به طور مرتب اين برنامه را روز آمد مي كنيد.؟

            بلي :                  هر سال              هر دو سال                                نخير

               هر 5 سال                                كمتر

د – 9  آيا برنامه مقابله با سوانح با مشورت تيم هاي ايمني دولتي زیر تدوين شده است؟

آتش نشانان                    ارتش                             سازمانهاي محلي

د – 10  آيا برنامه مقابله با سوانح خود را آزمایش كرده ايد؟

                        بلي                   خير

د – 11 آيا برنامه هاي تمريني و عملي براي آموزش كاركنان سازماندهي شده است ؟

                        بلي                   خير

د – 12 آيا كاركنان به طور مرتب آموزش مي بينند؟

                        بلي                   خير

د – 13 آيا با موسسات فرهنگي مستعد مجاور سازمان خود تماس گرفته­ايد تا هنگام بروز سانحه به شما كمك كنند؟

                        بلي                   خير

د – 14 آيا با شركت هايي كه مي توانند هنگام بروز سانحه بلافاصله عكس العمل نشان دهند تماس گرفته ايد؟

            بلي                              خير

د – 15 اين شركت ها چه نوع خدماتي مي توانند ارائه كنند ؟

حمل و نقل                      تجهيزات                         انجماد

ديگر خدمات: ...

د – 16  آيا فهرست  كاركناني را كه هنگام اضطرار يا بروز سانحه بايد با ايشان تماس بگيريد، روزآمد كرده­ايد؟

            بلي                      خير

د – 17 آيا توصيه‌ هاي فناورانه در ارتباط با نجات مواد آسيب ديده تدوين شده است ؟

            بلي                      خير

د – 18  آيا عضوي از كاركنان سازمان مسئول برنامه مقابله با سوانح و اجراي آن است؟

            بلي                     خير

د – 19 نام و پست سازماني اين فرد ( اجباري نيست) :

د – 20 آيا جعبه هاي مخصوص مواقع اضطراري كه به سهولت قابل دستيابي باشند، در اختيار داريد؟

            بلي                        خير

د- 21  از چه نوع سيستم اعلام خطري استفاده مي كنيد؟

      آتش ياب                         دزدگير

د – 22  آيا سيستم هاي اعلام خطر به طور مرتب آزمايش مي شوند ؟

            بلي                         خير

د – 23  آيا ساختمان بيمه شده است ؟

            بلي                        خير

د – 24  آيا مجموعه ها بيمه شده اند؟

            بلي                    خير

د- 25  آيا وسايل و تجهيزات بيمه شده اند؟

                        بلي                   خير

د – 26 كداميك از معيارهاي  پيشگيرانه را مفيدترين و مناسبترين معيار هنگام بروز سانحه مي دانيد؟

نسخه برداري از مدارك ( مجموعه ها، برگه دانها) و ذخيره در جاي ديگر

نصب سيستم اسپرنيكلر

نصب سيستم اعلام خطر

محافظان و نگهبانان و گردش مرتب در ساختمان

هـ – اطلاعات مربوط به فردي كه پرسشنامه را تكميل كرده است

هـ –1    نام

هـ – 2   شغل

هـ – 3   پست الكترونيكی

هـ – 4   شماره تلفن